Köllum það afmælisveislu, köllum það uppskeruhátíð, köllum það haustfagnað, póstlistapartí eða þakkagjörðarhátíð.

Það verður gleði í í Frú Laugu næsta fimmtudag.

Tónlist, matur og vín.

Frú Lauga vill umfram allt þakka fyrir góðar og hlýlegar móttökur og alla þá hvatningu sem hún hefur fengið.

TAKK!

Dagskráin hefstu klukkan 16.00 með harmonikkuleik að hætti Gunnars Kvaran en hann ætlar að spila næstu tvo tímana. Dill-uð grænmetissúpa verður í boði vina okkar Óla og Gunnars frá hinum frábæra veitingastað DILL auk þess sem við ætlum að smyrja makríl frá Höfn í Hornafirði á góðu flatkökurnar frá sveitabakaranum á Auðkúlu.

Bændur verða líka í búðinni því Sveina á Sogni ætlar að mæta með nauta-carpaccio og grafið naut til að smakka og í kringum 17.00 mæta Erpsstaðabændur með nýlagaðan rabarbaraís.

Kl. 18.00 ætlar tríóið Kolgeit að leika fyrir utan Frú Laugu en það er skipað heiðursmönnunum Davíð Þór Jónssyni, Sigryggi Baldurssyni og Helga Svavari Helgasyni og Gréta og Stína ætla síðan að spila nokkur íslensk dægurlög.

Beljan verður veislustjóri og nú má fylla glösin — muuu!

Af þessa tilefni ætlar Frú Lauga að hafa opið alla leið til 20.00.

Og vorum við búin að segja það?

TAKK!

Við erum alltaf að heyra leiðbeiningar um að þetta eða hitt rauðvínið eigi eftir að verða svo og svo mikið betra við rétta geymslu í svo og svo mörg ár en fæst höfum við þolinmæli til að bíða og bíða.

Hér er komið rauðvín sem þarf ekki að bíða eftir.

Minervois La Liviniere Clos de Causse 2001

Það er búið að geymast, búið að þroskast og komið á þann stað sem flest góð rauðvín dreymir um að ná en aðeins fáeinum tekst.

Rauðvínið sem okkur hefur verið fært úr fortíðinni hefur verið geymt samviskusamlega af vínframleiðandanum sjálfum en hans markmið meðal annars er að sýna einmitt hversu vel vínin hans af Minervois svæðinu geta geymst því Languedoc héraðið í S-Frakklandi hefur ekki beinlínis verið rómað fyrir geymslugóð vín sökum offramleislu m.a. (þetta hefur verið að breytast mikið síðustu ár). Hann bíður því pollrólegur frekar en að selja lagerinn og fá peninga í kassann strax eins og flestir gera.

Og rukkar hann vexti og verðbætur fyrir öll þessi ár sem hann geymir vínið?

Nei.

Þetta er ódýrt rauðvín miðað við gæði og þá erum ekki einu sinni byrjuð að taka inn í reikninginn renturnar fyrir árin 9 sem það hefur á herðunum.

Svona eiga rauðvín að bragðast eftir rétta geymslu í svo og svo mörg ár.

Svona.

Domaine Combe Blanche — Minervois La Liviniere Clos du Causse 2001 kostar aðeins 2.790 kr. í Vínbúðunum Heiðrúnu, Kringlunnig Skútuvogi.  Þetta er hreinasti þjófnaður og ekki spillir fyrir hvað flaskan er flott.

Nú skulum við þegja og látið vínið tala sínu máli.

Í síðasta tölublaði Gestgjafans fékk rauðvínið Calamiac Terroir Minervois 2005 frá Domaine Combe Blanche titilinn Vín mánaðarins og það er því ekkert leiðinlegt að annað vín frá okkur skuli hljóta sama heiður í næsta tölublaði strax á eftir.

Það kemur í hlut Ca Rugate Valpolicella Rio Albo 2009 — VÍN MÁNAÐARINS með fjögur glös af fimm í hús.

Þau nefna víninu til ágætis ferskleika og fínleika þess sem rekja má til þess að vínið er aldrei sett á eikartunnur heldur eingöngu í stáltanka en það varðveitir hreinleika ávaxtarins frekar en dylja hann með eikarblæ. Þau nefna líka mikinn og góðan ilm vínsins og getum við tekið undir það því hann rýkur úr glasinu, áleitinn og lokkandi.

Það er eitthvað mjög svo "more-ish" við þetta vín.

Okkur finnst það alltaf kostur að finna svolítið fyrir sveitinni í glasinu.

Þá finnur maður betur fyrir landinu og svæðinu, sveitinni, náttúrulegum uppruna vínsins frekar en það sé hannað í verksmiðju.

Vissulega er þetta ekki skilyrði fyrir góðu víni en okkur finnst það kostur þegar sveitin gægist uppúr glasinu. Stundum kallar maður þetta "jörð", "leður", "steinefni", "lággróður", "terroir" jafnvel "fjós" og ákveðnar tengingar í krydd eins og lavender, tímjan eða rósmarín geta kallað fram þessa tilfinningu. Vínið ber uppruna sínum einkenni, er dæmigert fyrir svæðið í jákvæðum skilningi. Jörð, vindar, og gróður sveitarinnar hefur áhrif á karakter vínsins.

Okkur finnst það þess vegna góð meðmæli þegar Gestgjafinn segir um Minervois "Calamiac Terroir" 2005 frá Domaine Combe Blanche að það sé "öll Minervois-sveitin í glasinu".

Vínið er kosið VÍN MÁNAÐARINS og hlýtur 4 glös.

Tvö önnur vín frá okkur fá góða umfjöllun í blaðinu en það eru Chablis frá Christian Moreau sem fær 4 1/2 glas og Soave frá Ca Rugate sem fær 4 glös.

Hvernig viltu steikina þína?

Á ferðalagi í Parísarborg árið 1996 fórum við á veitingastaðinn Entrecote sem bauð eingöngu upp á "entrecote" steikur og eina sem maður þurfti að velta fyrir sér var hversu lengi átti að steikja hana. Með steikinni voru bornar franskar (og þessar voru ekta "franskar") og grænleit sósa sem gerði útslagið.

Við rákum nefið í þessa gómsætu leynisósu staðarins og reyndum að greina hráefnið. Þegar heim var komið elduðum við samskonar sósu eins og best við gátum og vorum bara ansi hreint sátt við útkomuna. Hún var ekki svo ósvipuð leynisósunni.

Grillsteikurnar frá Miðey eru mjög líkar þunnum grillsteikum Entrecote staðarins svo það var viðeigandi að prófa þær með leynisósunni og rifja upp í leiðinni uppskriftina.

Hún er einhvern veginn svona:

Við notuðum einn poka af basiliku frá Heiðmörk (250 kr. í Frú Laugu) og settum í matvinnsluvél ásamt hálfum desilíter af ólífuolíu, einu hvítlauksrifi (má sleppa), handfylli af cashew hnetum (geta verið furuhnetur) og 5 matskeiðum af parmeggiano osti (eða grana padano). Maukað í vélinni og sett í pott þar sem sósan er hituð og út í hana settar tvær teskeiðar gæðasinnep, salt og svona 1/2 til heill desilíter af vatni.  Auðveld og afskaplega góð grænsósa sem í raun er byggð á því sem við köllum pestó.

Steikurnar voru settar á heitt grill og grillaðar í eina mínútu á hvorri hlið (max) því þær eru svo þunnar. Þær voru ferlega góðar og sósan smellpassaði með.

Rauðvínið var Clos de Causse Minervois frá Domaine Combe Blanche.

Eitt rómaðasta vín 2006 árgangs frá Toskana er án efa Flaccianello 2006 frá Fontodi víngerðinni.

Það hlýtur 99 stig í Wine Spectator og 8# sæti á TOP 100 listanum góða sem tímaritið gefur út.

Robert Parker gefur því 96 stig.

Aðrir dómar eru eftir því.

Það er því óhætt að segja að þetta hreinræktaða Sangiovese rauðvín sé svolítið merkilegt með sig þessa dagana. Fyrir okkur er það holdgervingur Toskana þar sem frábær víngerð og fegurð sveitarinnar sameinast í einhverju einstöku.

Giovanni Manetti, eigandi Fontodi víngerðarinnar, var svo elskulegur að leyfa okkur að fá rausnarlegan skammt af víninu þrátt fyrir hina miklu eftirspurn og þá staðreynd að það er uppselt víða um heim.

Vínið kom til landsins í síðustu viku og við eigum nóg til ennþá. Verð 8.900 kr.

Áhugasamir sendi okkur vinsamlegast póst á vinogmatur@vinogmatur.is til að kanna stöðuna áður en það er sérpantað hjá ÁTVR.

Vínin frá Ca Rugate eru mætt í hillur Vínbúðanna.

Fjögur vín frá hinu þekkta Soave hvítvínssvæði og enn þekktara Valpolicella rauðvínssvæði í hjarta Veneto héraðsins.

Rauðvínin Valpolicella Rio Albo 2008 (2.597 kr.) og Ripasso Valpolicella 2007 (3.998 kr.) og hvítvínin Soave San Michele 2008 (2.597 kr.) og Bucciato 2008 (2.790 kr.).

Megi þau lengi lifa!

Einnig fæst ljómandi góð OLIO EXTRA VERGINE ólífuolía frá framleiðandanum í Frú Laugu (2.980 kr./500ml). Hún er í mjög flottum pakka og fylgir með hverri flösku olíustútur sem hægt er að geyma og nota áfram.

Ca Rugate er einn af þessum framleiðendum sem hafa verið á kortinu okkar í einhver ár (tja, þau eru amk. orðin tvö) og er því ánægjulegt að þetta sé orðið að veruleika.

Það er eitthvað heillandi og einlægt við þessi vín (þú skilur) sem gerir þau þess virði.

Það var á sólríkum sunnudagsmorgni sem við renndum í hlað hjá Kjartani og Dorothee á Löngumýri í Skeiða- og Gnúpverjahreppi.

Hér er ekki látinn duga hefðbundinn búskapur, þótt góður sé, heldur stigið skrefinu lengra í vöruþórun og framleiðslu. Það hófst fyrir nokkrum árum í góðu samstarfi með hönnunardeild Listaháskóla Íslands og afurðin var Rabarbía, gómsæt karmella úr Löngumýrar-rabbarbara í frumlegum og fallegum umbúðum.

Karmellan hefur fengist í Frú Laugu frá því við opnuðum dyrnar ásamt sultum og fíflasýrópi en Kjartan og Dorothee hafa líka sent okkur gærur, lambakjöt og sauðakjöt, landnámshænuegg og ristaðar möndlur fyrir jólin. Að ógleymdum rabbarbaranum sjálfum sem hefur komið til okkar bæði ferskur og frosinn. Lífrænn búskapur.

Heimsóknin þennan sunnudag var afar skemmtileg. Lamb fæddist í beinni, fjárhús voru rannsökuð, landnámshænur hvattar til að halda áfram að verpa fyrir Frú Laugu, klappað á kettlingum, gengið út í haga og borðuð kjötsúpa og rabbarbarapæ. Hér hljóta allar máltíðar að enda á rabbarbarapæ.

Ný sending af ferskum rabbarbara er væntanleg upp úr miðjum júní.

Ólífur eru mikilvægar.

Að horfa á þennan litla, bitra ávöxt er eins og hafa sögu mannkyns í hendi sér.

Egyptar, Grikkir, Rómverjar; Hómer, Biblían, Kóraninn; Aþena, Múhammeð, Tutankhamen; viður, lauf, ávöxtur, olía - fáar plöntur eiga eins langa og jákvæða sögu sem lækningarmáttur, næring eða boðberi dýrðar, visku og friðar.

Ólífur eru líka hollar.

Þær eru sjaldnast borðaðar beint af trénu heldur verkaðar í saltlausn eða olíum sem kemur af stað náttúrulegri gerjun sem breytir eiginleikum ólífunnar svo hún verður betri og hollari. Hollar ólífur eru m.a. taldar styrkja ónæmiskerfi, vernda DNA, minnka líkur á hjartasjúkdómum og svo mætti lengi telja.

Til þess að hámarka ferskleika, bragð og ekki síst hollustu er hins vegar mikilvægt að ólífurnar séu einmitt framleiddar á þennan náttúrulega hátt en ferlinu ekki flýtt eins og gjarnan er gert með vítissóda í iðnaðarframleiddum ólífum og ýmsum óþarfa aukefnum bætt þar samanvið.

Ólífurnar í Frú Laugu eru "markaðsferskar" sem þýðir að þegar við höfum sett þær í dollur endast þær eingöngu í 2 vikur svo það þarf að nálgast þær og meðhöndla eins og hvert annað grænmeti.

En þær eru góðar og þær eru hollar.

Það skiptir öllu máli.

Fimm tegundir eru fáanlegar í Frú Laugu:

Dökkar Kalamata frá Grikklandi og dökkar Gaeta frá samnefnu svæði á S-Ítalíu, grænar Nocellara del Belice frá Sikiley, miðjarðarhafsblanda af nokkrum grænum og dökkum tegundum með smávegis rósmarín og loks stórar grænar með fyllingu (hvítlauk, papriku og sítrónu). Þær eru verkaðar í saltvatni þar sem ýmist er bætt við sólblómaolíu, vínediki eða náttúrulegum sýrum (mjólkursýru, sítrus, c-vítamíni).

100 grömm af ólífum kosta 290 krónur og höfum við sett þær í 200g dollur til að byrja sem greiðast eftir vigt.

Ólífur Ragnar Grímsson munu fást með haustinu.

Í næstu viku kemur sending af Chablis vínum frá Christian Moreau. Fyrirferðamest er Chablis 2008 sem þeir Moreau bændur og feðgar eru nýfarnir að setja í framleiðslu en hingað til hafa þeir eingöngu framleitt 1er og Grand Cru Chablis vín en ekki svona "venjulegt" þorpsvín. Með í för verður líka eitt Rully hvítvín frá Vincent Girardin (meira um það síðar).

Vínin frá Christian Moreau hafa verið að skora hátt í amerísku pressunni undanfarið.

Tímaritið Wine Spectator sendir út tölvupóst til áskrifenda sinna undir fyrirsögninni "Hot Wines" og "Editor's Most Exciting Wines" um það sem ber hæst í nýjasta tölublaði hverju sinni. Nú eru það Chablis vínin frá Moreau, 2008 árgangur. Þorpsvínið er ekki til umfjöllunar (2007 árgangur af því fékk reyndar "Top value" stimpil og 88 stig á síðasta ári) en öll hin vín feðganna, frá 1er til Grand Cru, fá einkunnir á bilinu 92 til 95 stig. Ekki slæmt.

Burghound, sem sérhæfir sig í Búrgundarvínum, hefur alltaf verið hrifinn af vínunum frá Moreau feðgum og er 2007 og 2008 árgangar engin undantekning með einkunnir á bilinu 88 til 94 stig af hundrað.

Robert Parker. hefur ekki enn fjallað um 2008 árgang vínanna en 2007 fá á bilinu 88 til 92 stig og Stephen Tanzer gefur þeim frá 86 til 96 stig.

Það verða bara þrjú Chablis vín í þessari sendingu (feðgarnir framleiða alls átta ólík Chablis) og aðins tveir kassar af hvoru 1er og Grand Cru þar sem þau fást ekki í Vínbúðunum en hægt verður að sérpanta þau. Þau verða ekki ódýr þegar þau koma hingað en fyrir þá sem vilja öðru hvoru tryggja sér gott hágæða Chablis þá er óhætt að mæla með þeim. Þetta eru Chablis 2008, 1er Cru Vaillon 2008 og Grand Cru Les Clos 2007.

Þetta hafa sérfræðingarnir að segja um vínin þrjú: